Tarihten Bugüne Newroz

Zelal ERDEM

Kawa, halkların direniş sembolü bir demirciydi.

Halkların köleleştirildiği karanlık çağda, tiran Dehak halklar üzerinde kölelik, inkâr ve imha düzeni kurdu. Halkları yok sayan, dili, kültürü ve kimliği hedef alan bu zulüm düzenine karşı direnişe geçen Kawa, halkın biriken öfkesini örgütleyerek Dehak’a karşı başkaldırdı ve zulüm düzenini yıktı. Dağlarda yanan ateşler, halklara özgürlüğün, direnişin ve yeniden doğuşun umudunu verdi. Newroz ateşi o günden bugüne zulme, sömürgeciliğe ve inkâra karşı direnişin, özgürlüğün ve halkların isyanının sembolü olarak harlanıyor.

Kawa’nın mücadelesi kendi dönemini aşarak bugün de halkların özgürlük, onur, irade ve direniş çizgisinin simgesi olarak yaşamaktadır. Her kıvılcım direnişin mesajını taşır, her kıvılcımda yitip giden canlarımızın, bedel ödeyenlerin ve halkların özgürlük ısrarının izleri vardır.

Newroz, halkların özgürlük ve direniş bayramıdır. Kawa’nın yaktığı ateş bugün de halkların özgürlük mücadelesini büyütmekte, örgütlemekte ve süreklileştirmektedir. Bu ateş sadece baharın gelişini değil, aynı zamanda inkâr, imha ve asimilasyon politikalarına karşı direnen halkların onurlu ve kolektif duruşunu simgeler.

Amed zindanlarında Mazlum Doğan’ın Newroz günü yaktığı direniş ateşi, Kawa’nın yaktığı ateşin günümüzdeki en güçlü devamı olmuştur. Üç kibrit çöpüyle karanlığa, teslimiyete ve baskı rejimine meydan okuyan bu irade, Kürt halkının özgürlük yürüyüşünde bir milat, bir diriliş ve yeniden doğuş sembolü haline gelmiştir. Bu eylem, bireysel bir çıkıştan öte, bir halkın kolektif iradesinin “teslim olmayacağız, direneceğiz ve kazanacağız” sözüdür. Ayrıca 1992 Cizre Newroz Katliamı, halkların Newroz alanlarında hedef alındığı, devlet şiddetinin ve inkâr politikalarının en açık biçimde uygulandığı tarihsel bir saldırı olarak hafızalara kazınmıştır. Cizre’de Newroz’u sahiplenmek isteyen halka yönelik gerçekleştirilen bu saldırı, halkların özgürlük iradesine karşı yürütülen baskı ve zor politikalarının bir parçası olarak ortaya çıkmıştır.

Bu katliamda yitirilen canlar, Newroz’un sadece bir bayram değil; aynı zamanda ağır bedellerle büyütülen bir direniş, bir varoluş ve özgürlük mücadelesi olduğunu bir kez daha göstermiştir. Cizre’de yükselen direniş, halkların hafızasında inkâra karşı öfkenin, özgürlük ısrarının ve kolektif mücadele bilincinin büyüdüğü bir direniş mirasına dönüşmüştür

2017 Amed Newroz’unda yaşanan saldırılarda Kemal Kurt katledilerek Newroz’un hafızasına bir başka acı ve direniş izi daha bırakılmıştır.

Mazlum Doğan’ın yaktığı o kıvılcım, zindanlardan taşarak dağlara, meydanlara ve halkların yüreğine ulaşmıştır. Bugün yakılan her Newroz ateşinde o fedai ruhun izi, o kararlılığın ve örgütlü direniş çizgisinin ruhu yaşamaktadır. Bu nedenle Newroz ateşi, aynı zamanda zindan direnişlerinin, fedai çizginin ve özgürlük uğruna verilen büyük bedellerin ateşidir

Yüzyıllardır bu topraklarda Kürt halkı, dili, kimliği ve özgürlüğü için büyük bedeller ödemiştir. Baskı, yasak, zorla göç ettirme ve katliamlara rağmen direniş çizgisi hiç kırılmamış, aksine her Newroz’da daha da kök salmıştır. Her Newroz’da yakılan ateş, karanlığa karşı büyüyen umudu, halkların eşitlik, özgürlük ve demokratik toplum iradesini yeniden ve daha güçlü bir biçimde ortaya koyar.

Newroz meydanları, halkların ortak mücadelesinin, dayanışmasının ve örgütlü iradesinin en güçlü ifadesidir. Kadınların öncülüğü, gençliğin devrimci enerjisi ve halkların kararlılığı, özgürlük umudunu her yıl daha da büyütmekte ve somut bir mücadele hattına dönüştürmektedir. Newroz, yalnızca geçmişin direnişini değil, aynı zamanda özgür, demokratik ve ortak bir geleceğin inşasını temsil eder.

Bugün Newroz ateşi, sadece bir gelenek değil; halkların sömürgeci politikalara, inkâra, asimilasyona ve her türlü baskı düzenine karşı yükselttiği ortak direniş ve özgürlük hattıdır. Bu ateş, her yakıldığında geçmişin acılarını, direnişini ve geleceğin özgür yaşam iddiasını birleştirerek büyür, örgütlenir ve süreklilik kazanır.

Newroz benim hafızamda, çocukluk ve gençlik yıllarımdan itibaren büyüklerden dinlediğim anlatılar ve bizzat tanık olduğum baskı, inkâr ve devlet şiddetiyle şekillenmiş bir politik bilinç ve direniş hattı olarak anlam buluyor. Bu süreçte Newroz, benim için yalnızca bir bayram değil; halklara dayatılan inkârcı, asimilasyoncu ve sömürgeci politikalar karşısında yükselen kolektif direnişin, özgürlük ısrarının ve halk iradesinin tarihsel bir sembolü haline geldi. Öğrenme biçimim, resmi anlatıların ötesinde, kuşaklar arası aktarılan deneyimler, zindan hafızası ve sokakta, meydanda, yaşamın içinde edinilen politik tecrübeler üzerinden şekillendi. Bu nedenle Newroz, benim için ezilen halkların kendi kaderini tayin etme iradesini, örgütlü direnişini ve özgür yaşam iddiasını temsil eden bir mücadele alanıdır.

Aklımda kalan Newrozlardan biri ise Selahattin Demirtaş’ın İstanbul’daki Newroz konuşmasıdır. O gün kürsüden kurulan “Amed İstanbul’u görse kıskanırdı” sözü, sadece bir kıyas değil; halkların ortak coşkusunu, birlikte yaratılan iradeyi ve Newroz meydanlarının taşıdığı politik anlamı büyüten güçlü bir ifadeydi. O atmosferde ilk kez, Kürt halkının kolektif kimliğinin bir parçası olarak derin bir aidiyet duygusunu hissettim; mutluluktan ağlarken aynı zamanda halay çekiyordum. O Newroz, benim için sadece bir anı değil; halkların bir araya geldiğinde ortaya çıkan örgütlü gücün, umudun ve direnişin somutlaşmış haliydi. Bugün geriye dönüp baktığımda, o kürsüleri ve o politik birlik ruhunu özlemek, aslında o dönemin yarattığı umut ve mücadele iklimini özlemek anlamına geliyor.

2026 yılındaki Newroz, yeni demokratik barış süreciyle birlikte özgürlük ve demokrasi Newrozu olarak kutlanıyor. Halkların barış, demokrasi ve özgür bir gelecek umudunu büyüttüğü, mücadele çizgisini daha ileriye taşıdığı tarihsel bir Newroz olacak.

Bugün yakılan her ateş, dün direnenlerin mirasını devralanların elinde daha da büyümekte; bu ateş yalnızca geçmişin değil, aynı zamanda geleceğin de ateşi olmaktadır. Özgürlük mücadelesi büyüdükçe, Newroz’un anlamı derinleşmekte, halkların ortak kaderi ortak direniş ve ortak mücadele zemininde birleşmektedir.

Newroz pîroz be!

Bijî berxwedana gelan! Bijî azadî! ✌️✌️✌️